كه به خاطر دفاع از جانشان ناگزير از اين عمل باشند ، پس اين گروه مدّعيان ايمان رابطهء خود را با خدا قطع مىكنند : « وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ . » « 1 » . به اين ترتيب نصوصى كه مربوط به مجازات‌هاى روحى دنيوى بود ، به‌طور كلّى ( - 20 آ و 58 ب ) مىرسد . كمبود مجازات دنيوى و هم‌چنين از آغاز زندگى در اين دنيا ، پاسخ الهى را براساس و راه و رفتار خود در عمل ، خوب يا بد ، مىيابيم . و اين پاسخ ، در سطح مادّى ، عقلى ، اخلاقى و روحى مىباشد ؛ چه مربوط به فرد باشد و يا امّت . ولى تمام اين‌ها در نظر عدالت آسمانى و الهى ناكافى است . اوّلا : چون همهء اين پاداش‌ها ، مجموعه و مقدّماتى براى عدالت كلّى هستند ، بنابراين ؛ پاداش‌هاى الهى كه در اين جهان براى ما بروز مىكند ، فراگير و كامل نيست ، و بيشتر از پاداش‌هاى طبيعى و پاداش‌هاى انسانى نيستند . امّا اين‌كه فراگير نيستند ، خداوند مىفرمايد : « وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ . » « 2 » ، و امّا اين‌كه كامل نيست ، به دليل اين سخن خدا : « وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ . » « 3 » . علاوه بر اين‌ها چون خوشبختى و انواع بدبختىها در اين دنيا به يكديگر آميخته است ، بنابراين ؛ نيكوكاران در واقع بهاى خطاهايشان حتّى آنچه در حدّ يك چشم برهم زدن ، از چشم برهم زدنها باشد ، مىپردازند . از طريق گرفتارىها و سختىهايى كه در اين دنيا مىبينند ، خداى تعالى مىفرمايد : « فَأَثابَكُمْ غَمًّا بِغَمٍّ . » « 4 » ، و نيز مىفرمايد : « قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِكُمْ . » « 5 » ، « وَ ما أَصابَكَ

--> ( 1 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 28 ( - يك ب ) : و هركس چنين كند ، در هيچ‌چيز از خدا نيست . ( 2 ) - شورى ( 42 ) آيهء 30 : و بسيارى را نيز عفو مىكند . ( 3 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 185 : و شما پاداش خود را به‌طور كامل در روز قيامت خواهيد گرفت ، كسانى كه از جاذبهء دوزخ دور شوند و داخل بهشت گردند ، نجات يافته و محبوب و مطلوب خود را پيدا كرده‌اند . ( 4 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 153 : در اين هنگام غم و اندوه يكى پس از ديگرى به شما رو آورد . ( 5 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 165 : اى پيامبر ! به آنها بگو : اين مصيبت از وجود خود شما سرچشمه مىگيرد و عوامل شكست را در خود جست‌وجو كنيد .